Đất phèn là gì? Biện pháp cải tạo đất phèn hiệu quả

Việt Nam là một trong những Quốc Gia có diện tích đất phèn cao gây khá nhiều khó khăn cho bà con nông dân trong việc trồng trọt. Hôm nay hãy cùng CCV Group tìm hiểu xem đất phèn là gì và cách cải tạo đất phèn sao cho hiệu quả nhất. 

> Tham khảo:

Đất phèn là gì?

Đất phèn hay còn gọi là đất bị nhiễm phèn, thường được hình thành tại các vùng đất cửa sông đất trũng khó thoát nước, các vùng đầm lầy, hoặc đất lâu ngày không cải tạo khiến hàm lượng lưu huỳnh cao. Đất phèn là loại chứa các chất độc từ gốc sunphat (SO42-) và có độ pH chỉ từ 2-4 độ. Đệm của môi trường đất bị phá hủy, cần phải cải tạo, rửa phèn mới có thể sử dụng lại. Bởi vậy động thực vật và vi sinh có lợi cho cây trồng sẽ bị tiêu diệt. 

Đất phèn là gì?
Đất phèn là gì?

Phân bổ

Hiện nay trên Thế Giới có khoảng 15 triệu ha đất phèn, tập trung chủ yếu Vùng Đông Nam Á. Trong đó 2 nước có lượng đất phèn lớn nhất là Việt Nam và Indonesia. Ở việt nam đất phèn phân bố chủ yếu ở Vùng Đồng bằng Sông Cửu Long. 

Đặc điểm, phân loại đất phèn

Đất phèn có đặc điểm là có hàm lượng cao gốc Lưu huỳnh. Có 2 loại đất phèn là đất phèn tiềm tàng và đất phèn hoạt động

Đất phèn tiềm tàng

Potential acid sulfate soils – PASS

Đất phèn hoạt động

Actural acid sulfate soils – AASS

Chứa sắt Sulfite (Pyrite- FeS2) Đất đã bị oxi hóa
Có thể tạo ra H2SO4 nếu bị đào xới lên hoặc bị rửa trôi Đất đã bị oxi hóa tạo H2SO4
pH >7,5 pH <4 hoặc <2 thường là 3,5
Do điều kiện yếm phí nên thường có màu xanh xám hoặc xanh lá trong vài trường hợp Màu từ nâu đậm tới nhạt, thường kèm đốm màu vàng và màu cam
Thường bão hòa nước và hơi ướt Đất thường khá khô, kết cấu dạng khối cục
Đặc điểm của đất phèn
Đặc điểm của đất phèn

Đất phèn có độ pH bao nhiêu

Phụ thuộc vào đất phèn là loại tiềm tàng hay hoạt động mà có độ pH từ 2-7,5

Đất phèn thích hợp trồng cây gì

Đất phèn trồng cây gì? Để trồng cây trên đất nhiễm phèn cần xác định độ pH của đất có thích hợp gieo trồng hay không.  Độ pH hợp lý thì cây mới sinh trưởng được. 

Các loại cây trồng có thể trồng được trên đất phèn: 

  • Cây trồng chịu axit: trực tiếp liên quan tới môi trường axit. Các loại cây đặc trưng như: cỏ sậy, hoa súng…
  • Cây trồng chịu muối: thường có ở vùng cửa sông, đầm lầy có thành phần đất axit.  Các loại cây đặc trưng như: đước, mắm, vẹt, sú, cỏ xạ tử biển…
  • Cây trồng chịu ngập úng: thường ở đầm lầy có thành phần đất axit. Các loại cây đặc trưng như: tràm, phi lao…

Nguyên nhân hình thành đất phèn

Đất phèn sinh ra do mực nước biển dâng lên tại khu vực có chứa các loại đá trầm tích, khiến muối sunfat trong nước biển trộn lẫn với trầm tích. Đất nhiễm phèn sẽ khiến hoạt động của các vi sinh vật có lợi cho đất kém đi. 

Đất phèn khi khô thì tầng mặt cứng, đất bị nứt nẻ, gây ảnh hưởng tới trồng trọt.

Tác hại đất phèn đối với cây trồng

Đất phèn là đất không thể tự cải tạo, thiếu dưỡng chất, hạn chế khả năng hấp thu chất dinh dưỡng và khả năng phát triển của cây trồng. Cây trồng thường sinh trưởng kém và mang lại sản lượng thấp

Một số hiện tượng thường xuất hiện ở cây trồng khi trồng ở đất phèn: chết mạ (cây lúa), chết mầm, vàng lá, chậm trổ bông,… 

Tác hại của đất phèn đối với cây trồng
Tác hại của đất phèn đối với cây trồng

Cải tạo đất phèn

Biện pháp thủy lợi

Để trồng trọt thuận lợi trên vùng đất phèn, biện pháp thủy lợi được đặt lên hàng đầu. Xây dựng hệ thống thủy lợi sẽ giúp rửa phèn, hạ thấp mạch nước ngầm. Ngoài ra cần đắp đê để ngăn tình trạng nước biển tràn vào. 

Bón vôi

  • Vôi cung cấp Canxi cho cây trồng, tránh cây trồng bị bệnh tấn công, giúp cây chắc khỏe, cứng cáp
  • Vôi ngăn chặn sự suy thoái của đất
  • Vôi khử được khác hại của mặn: bón vôi bằng cách bón trực tiếp lên đất đã được xới và ngập nước. Sau khi rải bón vôi cần bừa để vôi sục sâu trong đất 1-2 ngày sau đó mới rút nước. 

Cày sâu, phơi ải

Đây là một trong những phương pháp cải tạo đất khá tốt. Ông bà ta đã có câu: “Một lần cày ải bằng một lần bón phân” 

Cài ải giúp đất tơi xốp, đẩy nhanh quá trình chua hóa, sau đó dùng nước để rửa trôi phèn.

Lên luống

Là phương pháp giúp rửa trôi đất phèn đã bị hòa tan xuống rãnh

Dùng phân bón

Sử dụng các loại phân hữu cơ như phân đạm, phân vi lượng, phân lân để nâng cao độ dinh dưỡng của đất

Các bước cải tạo đất phèn
Các bước cải tạo đất phèn

Ý nghĩa của việc cải tạo đất phèn

Việc đẩy mạnh cải tạo đất phèn, đất ngập mặn sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng đất, cây trồng phát triển tốt giúp nâng cao kinh tế.

Mong rằng qua bài viết này sẽ giúp cho bà con nông dân có cái nhìn rõ hơn cho câu hỏi “đất phèn là gì?” và tìm được phương pháp cải tạo đất phèn hiệu quả. Từ đó nâng cao được sản lượng cây trồng và chất lượng cuộc sống./

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.