Cây rau má và những điều cần biết

Là loại rau khá quen thuộc với đời sống hằng ngày của chúng ta. Mọc hoang khắp nơi và được trồng rộng rãi trong nhân dân. Loại rau này không chỉ là thực phẩm bổ dưỡng mà còn có nhiều dược tính. Cùng CCV Group tìm hiểu tất tần tật về cây rau má nhé!

1. Giới thiệu về cây rau má:   

1.1. Khái niệm

Rau má còn có tên gọi khác là tích tuyết thảo, liên tiền thảo, địa tiền thảo, hồ quả thảo, lục địa mai hoa,..Đây là một loài cây một năm thân thảo trong phân họ Mackinlayoideae của họ Hoa tán, có nguồn gốc Australia, các đảo Thái Bình Dương, New Guinea, Melanesia, Malesia và châu Á. Được sử dụng như một loại rau cũng như trong y học Ayurveda và y học cổ truyền Trung Hoa.

Cây rau má tại Long An
Cây rau má tại Long An

1.2. Các loại rau má hiện có:

Rau má Nhật: Có nguồn gốc từ đất nước Nhật Bản. Loại này có hình dạng giống với rau má ta, lá tròn khía tai bèo, nhưng xanh, mượt và to hơn. Đồng thời cũng cho năng suất tốt hơn, lá ăn giòn và ngon hơn. Tuy nhiên giống này được coi là “kẻ thù” của cây trồng và hệ sinh thái.

Rau má hương: Là loại rau nhỏ, có màu xanh rất tươi và sức sống mãnh liệt, thường được trồng thủy sinh để làm đẹp cho các bể cá cảnh.

Rau má sữa: Là loại rau má chứa nhiều chất dinh dưỡng, thường được sử dụng để nấu canh, làm sinh tố hay đắp mặt nạ giúp đẹp da và bổ sung nhiều chất dinh dưỡng có lợi cho sức khỏe.

Rau má đồng tiền: Còn có tên gọi khác là cây cỏ đồng tiền, rau má dù, sen dù lùn, là loại thực vật thân mềm có thể sống tốt cả ở trên cạn và dưới nước. Theo phong thủy, loại này đem lại may mắn, giúp con người đổi vận, nhất là những người cầm tinh con rồng hay rắn.

Các loại rau má
Các loại rau má

1.3. Phân bổ và vùng trồng

Rau má mọc dại ở những nơi ẩm thấp như bờ ruộng hay thung lũng. Ở Việt Nam, bạn có thể dễ dàng tìm thấy loài cây này. Ở dưới các tán lá của vườn cây hoặc men theo bờ ruộng. Hiện nay, ở Long An và Tiền Giang, một vài giống đã được chọn lọc để trồng ở những vùng rau chuyên canh. 

Đặc biệt với vùng trồng rau má Long An- đây là vùng thổ nhưỡng vàng cho phát triển cây rau má. Với lợi thế là một tỉnh nằm trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, thuộc vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Long An thừa hưởng nguồn tài nguyên đất đai màu mỡ, nguồn nước ổn định để phát triển cây rau má.

Cây rau má được trồng tại Long An đạt chuẩn chất lượng về hàm lượng vitamin, hợp chất. Chính vì vậy khi tìm địa chỉ mua rau má ở đâu quý khách hàng có thể tham khảo các nông trại tại Long An và Tiền Giang. Để có chất lượng Rau má tốt nhất, phục vụ đúng mục đích sử dụng.

2. Đặc điểm của Cây Rau má

Thân: Thân cây mảnh khảnh và nhẵn, là loại thân bò lan, màu xanh lục hay lục ánh đỏ, có rễ ở các mấu. Nó có các lá hình thận, màu xanh với cuống dài và phần đỉnh lá tròn. Kết cấu lá trơn nhẵn với các gân lá dạng lưới hình chân vịt. Các lá mọc ra từ cuống dài khoảng 5–20 cm. Bộ rễ bao gồm các thân rễ, mọc thẳng đứng. Chúng có màu trắng kem và được che phủ bằng các lông tơ ở rễ. Gân lá hình cung.

Hoa và cỏ: Hoa có màu trắng hoặc từ hồng nhạt đến phớt đỏ. Thường mọc thành các tán nhỏ, tròn gần mặt đất. Mỗi hoa được bao phủ một phần trong 2 lá bắc màu xanh. Những bông hoa lưỡng tính này có kích thước khá nhỏ (nhỏ hơn 3 mm). Mỗi cụm hoa có 5-6 thùy tràng hoa trên mỗi bông hoa. Hoa có 5 nhị và 2 vòi nhụy. Quả của cây có hình mắt lưới dày dặc. Đây là điểm phân biệt nó với các loài trong chi Hydrocotyle có quả với bề mặt trơn, sọc hay giống như mụn cơm. Quả của nó chín sau 3 tháng và toàn bộ cây, bao gồm cả rễ, được thu hái thủ công.

Đặc điểm của cây rau má
Đặc điểm của cây rau má

3. Rau má có tác dụng gì?

Rau má có vị đắng, tính hàn. Loại rau này không chỉ là thực phẩm bổ dưỡng mà còn có nhiều dược tính. Vì vậy, người ta đã biết sử dụng loại rau má như một vị thuốc chữa bệnh. 

Theo các sách thuốc cổ như Bản thảo cương mục, Bản thảo cầu nguyên, Đường bản thảo, Dược tính luận, Bản kinh, Biệt lục, Nam dược thần hiệu… Rau Má có vị đắng, tính hàn, vào được 3 kinh Can, Tỳ và Thận

Rau Má có công dụng thanh nhiệt lợi thấp, tiêu thũng giải độc. Chính vì vậy thường được dùng để chữa các chứng bệnh như: 

  • Tiết tả về mùa hè, bệnh lỵ.
  • Vàng da do thấp nhiệt.
  • Sỏi đường tiết niệu
  • Tiện huyết, khái huyết, thổ huyết. 
  • Viêm họng
  • Dị ứng mẩn ngứa, nhọt độc, 
  • Tổn thương do sang chấn, bỏng…
Rau má thần dược làm đẹp cho da, bài thuốc chữa được nhiều bệnh
Rau má thần dược làm đẹp cho da, bài thuốc chữa được nhiều bệnh

Trong 100g chiết xuất từ Cây Rau Má có chứa: 

  • 88,2g nước; 
  • 3,2g đạm; 
  • 1,8g tinh bột; 
  • 4,5g cellulose; 
  • 3,7mg vitamin C; 
  • 0,15mg vitamin B1; 
  • 2,29mg canxi; 
  • 2mg phốt pho; 
  • 3,1mg sắt; 
  • 1,3mg beta carotene…

4. Ăn rau má như thế nào thì tốt? Liều dùng bao nhiêu là đủ?

Theo Trung y, rau má có tính hàn (lạnh), tân (cay), khổ (đắng). Khi ăn ở dạng tươi như một loại rau, người ta cho rằng nó giúp cho việc duy trì sự trẻ trung. Nước sắc từ lá rau má được coi là có tác dụng hạ huyết áp. Loại nước sắc này cũng được coi là một loại thuốc bổ dưỡng để có sức khỏe tốt (tăng trí nhớ, thị lực). Loại thuốc đắp từ lá cũng được dùng để điều trị những chỗ đau, hạ sốt. Nó còn được dùng trong điều trị các chứng phù; viêm thanh quản, tĩnh mạch, phế quản; các bệnh trĩ, phong, eczema hay vẩy nến; giải ngộ độc sắn (khoai mì) và lợi tiểu. Để việc ăn rau má mang đến nhiều lợi ích cho cơ thể, nên chú ý tới một số vấn đề sau:

– Mỗi ngày, các nhà khoa học khuyến cáo rằng bạn chỉ nên dùng 1 cốc nước rau má (tương đương 40g). Đối với các vấn đề về tuần hoàn máu ở chân (suy tĩnh mạch): nên uống 60 – 180mg chiết xuất rau má mỗi ngày.

– Những người có tiền sử mắc bệnh gan hoặc đã từng mắc các bệnh tổn thương da, ung thư cũng không nên dùng.

– Không nên sử dụng rau má quá 6 tuần liên tiếp nếu không có sự chỉ định của bác sĩ.

– Không nên sử dụng rau má cho: 

  • Những người đang mong muốn thụ thai.
  • Người bị tiểu đường: Người bị tiểu đường nên sử dụng ra má ở một lượng vừa phải. Nếu dùng quá nhiều và thường xuyên sẽ làm tăng lượng đường trong máu.

– Liều dùng của Rau Má có thể khác nhau đối với từng người. Phụ thuộc vào tuổi tác, tình trạng sức khỏe. Hãy tham khảo ý kiến của bác sĩ để có một liều dùng thích hợp

5. Các bài thuốc từ cây rau má:

Để trả lời cho câu hỏi: Rau má trị bệnh gì? CCV giới thiệu một số bài thuốc dân gian sử dụng rau má để chữa bệnh: 

  • Chữa đau bụng, tiêu chảy, lỵ: Rửa sạch 30–40g rau má (lấy toàn bộ cây), thêm ít muối. Bạn có thể ăn sống hoặc luộc.
  • Chữa đau bụng kinh nguyệt, đau lưng: Hái rau lúc ra hoa, phơi khô, tán nhỏ. Ngày uống 1 lần vào buổi sáng, mỗi lần uống 2 muỗng cà phê.
  • Chữa vàng da do thấp nhiệt: Sắc uống 30–40g rau má với 30g đường phèn.
  • Chữa tiểu ra máu: Lấy một nắm rau má và một nắm ích mẫu thảo, rửa sạch, giã nát và vắt lấy nước uống.
  • Chữa táo bón: Giã 30g cây tươi và đắp vào rốn.
  • Chữa áp xe vú giai đoạn đầu: Sắc uống rau má và vỏ cau. Bạn có thể pha thêm một chút rượu để tăng hiệu quả.
  • Chữa lở loét vùng lưng: Cây rửa sạch, giã nát, ép lấy nước cốt hòa với bột nếp thành dạng hồ rồi thoa lên vùng bị tổn thương.
  • Chữa nhọt: Cây được rửa sạch, giã nát và đắp lên vùng da bị tổn thương.
  • Chữa chấn thương phần mềm gây sưng nề: Giã nát 20–30g cây tươi, vắt lấy nước, hòa với một chút rượu uống.
  • Chữa viêm họng và viêm amidan: Rửa sạch 60g cây tươi, giã nát, ép lấy nước, hòa với một chút nước ấm và uống.
  • Chữa xuất huyết: Lấy 30–100g cây tươi sắc uống hoặc giã nát vắt lấy nước cốt uống.
  • Chữa giải ngộ độc thuốc hoặc thực phẩm: Giã nát rau má tươi, vắt lấy nước uống.
  • Cảm nắng, nhức đầu, chóng mặt, hoa mắt, buồn nôn.

Lấy 1 nắm thảo dược tươi rửa sạch, giã nhuyễn lấy nước cốt pha loãng, thêm vài hạt muối và uống. Lấy bã đắp lên trán và thái dương.

  • Trẻ biếng ăn, còi cọc, đi ngoài phân sống. 

Rửa sạch một nắm to rễ cây, để ráo nước, tán bột cho vào cháo

  • Giải nhiệt, trị rôm sẩy, mẩn ngứa, mát gan lợi tiểu. 

Rửa sạch 30–100g rau má tươi, giã nát, vắt lấy nước uống hàng ngày hoặc xay nhuyễn bằng máy rồi cho thêm đường vào uống.

Các bài thuốc từ cây rau má
Các bài thuốc từ cây rau má

6. Truyền thuyết

Được cho là đã làm nên sự trường thọ của một võ sư môn Thái cực quyền là Lý Thanh Vân (李清雲). Người ta nói rằng ông đã sống thọ tới 256 tuổi (?), một phần là do sử dụng các loại thảo dược Trung Hoa truyền thống.

Một câu chuyện dân gian tại Sri Lanka kể lại rằng một vị vua nổi tiếng trong thế kỷ 10 với tên gọi Aruna đã cho rằng rau má cung cấp cho ông sức khỏe và sức chịu đựng đủ để thỏa mãn 50 phi tần của mình.

Ở Ấn Độ, rau má còn được gọi là Brahmi hàm nghĩa một loại dược thảo có thể giúp con người tiến đến sự hoà hợp với tâm thức vũ trụ (knowledge of the Supreme Reality). Thường có trong khẩu phần ăn của những vị thiền sư, nhà yogi, nhà thông thái.

Ngày nay, tại nhiều quốc gia vẫn còn lưu truyền câu tục ngữ “Two leaves a day keep old age away” (Dùng 2 lá một ngày sẽ giúp bạn xa lánh tuổi già).

Cây Rau má là một loại thảo dược và cũng là thực phẩm chức năng, thực phẩm thuốc. Bạn hãy note lại ngay những công dụng để ứng dụng trong cuộc sống. 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.